Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Należy on do tych nielicznych funduszy, które nie są rozdzielane w województwach przez urzędy marszałkowskie – lecz centralnie. Za to Fundusz Spójności operuje ogromnymi kwotami, bo i o inwestycje duże w nim chodzi. Został wymyślony, by niwelować różnice między bardziej i mniej rozwiniętymi krajami wspólnoty. Pieniądze można wydawać na transport i ochronę środowiska. Oto „top 7” takich przedsięwzięć w regionie częstochowskim.

Kompostownia w Sobuczynie

Blisko 18 mln zł z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko otrzymało Częstochowskie Przedsiębiorstwo Komunalne w Sobuczynie na nowoczesny zakład zagospodarowania odpadów, który może obsłużyć cały subregion północny województwa śląskiego. Inwestycja kosztowała 54 mln zł. Bez unijnego wsparcia nie dałoby się jej przeprowadzić.

Najkosztowniejsza część przedsięwzięcia to nowa kompostownia. Kosztowała ponad 35 mln zł. Unijny wkład to 8 mln zł. Do kompostowni trafiają odpady organiczne: trawa, liście, gałęzie, ale także odpady kuchenne. Jest wyposażona w specjalną instalację oczyszczania powietrza, która gwarantuje, że środowisko nie ucierpi.

Inwestycja objęła także budowę kwatery składowej, a dokładniej – uszczelnienie jej podłoża, by żadne odcieki ze składowiska nie przedostawały się do gruntu, oraz rekultywację kwatery, która była użytkowana od lat 80. ub. wieku.

Autostrada do Pyrzowic

Budowa obwodnicy autostradowej Częstochowy oraz nowej dwupasmówki do lotniska w Pyrzowicach – skąd można pojechać dalej wcześniej wybudowaną A1 w stronę Gliwic i czeskiej Ostrawy bądź S1 w kierunku „gierkówki” i wschodniej obwodnicy GOP-u – to najbardziej oczekiwana inwestycja komunikacyjna w regionie częstochowskim. Całość ma być gotowa pod koniec 2019 r. Autostrada będzie liczyć 58,8 km i posiadać pięć węzłów (nie licząc istniejącego w Pyrzowicach): Częstochowa Północ, Częstochowa Jasna Góra (na przecięciu z drogą krajową nr 43 do Kłobucka) Częstochowa Blachownia, Częstochowa Południe oraz Woźniki.

autostrada A1autostrada A1 źródło: GDDKiA

Autostrada A1 jest najdroższą inwestycją w regionie częstochowskim – nie tylko unijną, ale jako taką. Jej kosz to 2,6 mld zł z tego z Funduszu Spójności 1,36 mld zł.

Przestanie ich zalewać

Jeszcze w tym roku ma się zakończyć budowa odwodnienia dzielnicy Grabówka, a w przyszłym – Kiedrzyna. Na Grabówkę udało się zdobyć 13,5 mln zł unijnego dofinansowania (całość inwestycji to 24,5 mln zł), a dla Kiedrzyna – 21 mln zł (cały koszt to 25,5 mln zł).

Inwestycja na Grabówce obejmuję budowę kolektorów kanalizacji deszczowej, zbiornika retencyjnego i drogi technicznej do niego oraz przebudowę uzbrojenia. Ponieważ po przetargu powstały poważne oszczędności, zostało pieniędzy na budowę kanałów deszczowych i częściową przebudowę w ul. św. Pawła, Odrodzenia, Pawiej, Irysowej i Dawnej.

W dzielnicy Kiedrzyn inwestycja obejmuje m.in. budowę otwartego rowu, zbiornika chłonno-odparowującego, kolektorów deszczowych, otwartego i zamkniętego. Zostaną także przebudowane wodociąg, kanalizacja sanitarna i przyłącza energetyczne.

Stara „wiedenka” jak nowa

Pendolino czy ekspresy ze Stradomia jadą do stolicy szybko – niespełna 2 godz. – ale tanie nie są. Pasażerom tzw. ekonomicznym pozostaje jazda przez Koluszki. Długie lata nie należała ona do przyjemnych przeżyć, ponieważ pociągi wlokły się noga za nogą. Diametralną zmianę przyniósł koniec roku 2015, gdy zakończono remont 125-kilometrowego odcinka „wiedenki” z Częstochowy do Koluszek (wcześniej zmodernizowano fragment Koluszki – Skierniewice). Pociągi w nowym rozkładzie jazdy przyspieszyły nawet o 45 min, a poza tym zrobił się ich więcej: nie trzy, cztery dziennie, lecz ponad dziesięć. Na trasie wyremontowano 43 perony, 30 mostów i pięć wiaduktów, 15 przepustów, 34 przejazdy kolejowo-drogowe, ponad 140 rozjazdów, ponad 80 km sieci trakcyjnej, wymieniono ok. 160 km torów. Koszt wyniósł 615 mln zł, w tym 389 mln zł z Funduszu Spójności.

Węzeł DK1 – Jana Pawła II

To było skomplikowane przedsięwzięcie dla projektantów. Skrzyżowanie DK1 z al. Jana Pawła II i ul. Drogowców obrosło przez lata licznymi inwestycjami komercyjnymi, przez co nie było już miejsca na klasyczne rozjazdy np. typu czterolistna koniczynka (tak m.in. wygląda węzeł „Podwarpie” na DK1 za Siewierzem czy skrzyżowanie autostrad A1 i A2 pod Łodzią). Należało też zapewnić dojazd – i to ze wszystkich stron – do wspomnianych obiektów. Łatwa nie była też sama budowa z uwagi na konieczność zachowania ciągłości ruchu przynajmniej wzdłuż „gierkówki”.

Budowę zakończono w 2014 r. Powstało nie tylko dwupoziomowe skrzyżowanie z łącznicami i rondami, ale też nowe połączenie centrum Częstochowy z Zawodziem – za sprawą mostu nad Wartą łączącego ul. Drogowców i Srebrną. Cała inwestycja kosztowała 84 mln zł z czego 64 mln to dotacja unijna z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.

Nasze ścieki

Ten sam Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko i uzyskane z niego 20 mln zł dofinansowania pozwoliły rozbudować i gruntownie z zmodernizować Oczyszczalnię Ścieków „Warta”. Całość inwestycji pochłonęła 64 mln zł. W zmodernizowanej oczyszczalni zastosowano m.in. technologię Biogradex, która pozwala zmniejszyć ilości azotu i fosforu w oczyszczonych ściekach. Dzięki temu od 2010 r. częstochowska oczyszczalnia spełnia rygorystyczne normy europejskie w zakresie jakości oczyszczonych ścieków. Ponadto wymieniono kable energetyczne łączące oczyszczalnie z przepompownia ścieków, więc ograniczono ryzyko braku zasilania, zmodernizowano tzw. piaskownik, czyli mechaniczną część oczyszczalni. Zamontowano urządzenia, które pozwalają używać wykorzystany (i odpowiednio oczyszczony) piasek do budowy dróg betonowych. Została również gruntownie zmodernizowana centralna przepompownia ścieków.

Uroczystość w Oczyszczalni Ścieków Warta SAUroczystość w Oczyszczalni Ścieków Warta SA Materiały Urzędu Miasta Częstochowy

Ronda i rondka na Warszawskiej i Rędzińskiej

Ulice wylotowe z miasta to jeszcze dziś bolączka Częstochowy – choć sukcesywnie się to zmienia. Jedna z metamorfoz była możliwa dzięki Funduszowi Spójności: z dotacji wyremontowano ul. Warszawską i Rędzińską. Na całej długości wytyczono pasy lub drogi rowerowe, kilka skrzyżowań zmieniło swą formę na ronda (choć kierowcy maja zastrzeżenia do zbyt małego przy ul. Dickensa). Wartością dodaną jest też przeorganizowanie dwupoziomowego skrzyżowania z DK1. Przed remontem z tej ostatniej można było zjechać tylko w kierunku Wyczerp – i vice versa – zaś Wały Dwernickiego podpięte były do „gierkówki” na zasadzie prawoskrętów. Po dobudowaniu łącznic i kilku rond manewry możliwe są we wszystkich kierunkach – co pozwoliło nie tylko skomunikować DK1 z Tysiącleciem, ale też zlikwidować przejazd kolejowy łączący ul. Warszawską z Wałami Dwernickiego. Dziś jeździ się bezkolizyjnie pod wiaduktem.

Przebudowa ul. Warszawskiej i Rędzińskiej kosztowała 61,5 mln zł, w tym fundusze unijne 48 mln zł.

Projekt „Future is Now – Przyszłość jest teraz” jest współfinansowany przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej (DG REGIO) Komisji Europejskiej. Informacje i poglądy przedstawione na tej stronie są wyłącznie opiniami autorów i niekoniecznie odzwierciedlają oficjalne stanowisko Unii Europejskiej. Ani instytucje i organy Unii Europejskiej, ani żadna osoba działająca w ich imieniu nie mogą być pociągnięte do odpowiedzialności za wykorzystanie zawartych tu informacji.

Uroczystość w Oczyszczalni Ścieków Warta SA

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.