Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Każdy z Czytelników może wskazać jedno wyzwanie dla miasta i jedno dla regionu. Głosowanie zakończymy 3 maja, a zwycięskie cele ogłosimy 7 maja. Plebiscyt prowadzony we wszystkich 20 lokalnych oddziałach „Wyborczej” podsumujemy 25 maja podczas gali w Warszawie.

Supermiasta i Superregiony 2040 – wszystkie artykuły i opinie o Częstochowie znajdziesz TUTAJ

CZĘSTOCHOWA - PROPOZYCJE WYZWAŃ

Powstrzymanie kurczenia się Częstochowy. Częstochowa jest w czołówce miast, którym najszybciej ubywa mieszkańców – jest ich już tylko 210 tys. „Za pieniądze można wybudować linię tramwajową, halę sportową, aquapark. Ale te rzeczy nie zastąpią ludzi: ich wiedzy, doświadczenia, odwagi, kreatywności itd.” – tak napisał jeden z Czytelników. Nie wskazujemy, jakimi krokami dojść do celu, ale na pewno miasto musi być atrakcyjne dla młodych, oferując im dobrze płatną pracę i tanie mieszkania.

Rewitalizacja Starego Miasta. Wyremontowany Stary Rynek unaocznił, że jest estetyczną wyspą w zdekapitalizowanej dzielnicy rozciągającej się od pl. Trzech Krzyży aż po Elanex.

Pełna sieć dróg rowerowych. Częstochowa jest optymalna wielkościowo i ma dobre ukształtowanie – nie jest górzysta ani podzielona wielką rzeką – by znaczna część podróży odbywała się nie autami lecz rowerami. Zarówno z korzyścią dla jakości powietrza, którym oddychamy, jak i dla przestrzeni publicznych. Przykłady innych miast pokazują, że ludzie zaczną jeździć rowerami, gdy będą mieli po czym: sieć dróg rowerowych nie może mieć wyrw w śródmieściu, na wszystkich jednokierunkowych ulicach muszą być kontrapasy.

Powrót miasta nad rzeki. Częstochowa nie ma wielu parków, za to posiada kilka rzek: Wartę, ale też Stradomkę, Konopkę i Kucelinkę. Trzeba je wykorzystać: obok Starego Miasta bulwary mogłyby być bardziej cywilizowane, gdzie indziej bardziej dzikie, ale ze ścieżkami i mostkami. Ważne, by tworzyły „park linearny” rozciągający się na wiele kilometrów.

Nowe linie tramwajowe. Z listu Czytelnika: „Sprawdzianem intencji włodarzy miasta – ale też aspiracji mieszkańców w tej materii – będzie budowa (lub nie) kolejnych linii tramwajowych na czele z Parkitką”. Do tego trzeba dodać przedłużenia na Północy i Stary Raków. Transport szynowy, omijający korki, to kręgosłup komunikacji dla średniej wielkości ośrodków, realna alternatywa dla komunikacji indywidualnej oraz czynnik miastotwórczy.

Strategia Vision Zero. Podwozimy dzieci do szkoły, bo się o nie boimy. Martwimy się o naszych seniorów, czy cali przejdą na drogą stronę dwupasmówki. Tak wcale być nie musi, a kluczem do tego, by w wypadkach nikt nie zginął, jest zapanowanie nad prędkością aut, zwłaszcza na głównych ciągach – poprzez takie ich ukształtowanie, by nie dało się jechać szybciej, niż przewidują przepisy. Takie rozwiązania drogowcy znają.

Basen kryty w każdej dzielnicy. Mamy już aquapark – ale nie zastąpi on basenów w każdej dzielnicy, dzięki którym można zapewnić powszechną naukę pływania wszystkim częstochowianom. Mamy tu też aspekt zdrowotny: ruch i wysiłek zamiast patrzenia w ekran smartfona.

Południowa obwodnica miasta. Nie jest normalne, gdy cały ruch napływający do Częstochowy z południa – a także ciężki, ze strefy przemysłowej na Kucelinie w kierunku autostrady – kotłuje się przy rakowskiej estakadzie. Po czym przeciska się przez zabudowaną domami ul. Jagiellońską czy dalej, przez ul. Okulickiego.

Powrót do centrum miasta. Wielu częstochowian od lat nie było w śródmieściu, bo i nie miało po co. A przecież miasto bez jądra, którego wszyscy potrzebują, przestaje być w ogóle miastem. Odbudowa znaczenia centralnej dzielnicy jako miejsca handlu, rozrywki, usług itp. – ale także jako dzielnicy mieszkaniowej – to interes całej Częstochowy.

Ład przestrzenny i estetyczny. Dziś mamy tylko estetyczne wyspy – Aleje (jeśli nie spojrzymy na szyldy), Stary Rynek. Miasto przestanie być brzydkie, jeśli uda się powstrzymać chaotyczny sposób zabudowy, poprawi estetykę szyldów, ogrodzeń, elementów drogowej infrastruktury, ukróci malowanie po murach. To się udaje, czego przykładem Rzeszów.

Częstochowa daje się lubić. Nie lubimy swojego miasta – pokazują wszelakie sondaże. Częstochowa znajduje się na przeciwległym biegunie niż np. Gdynia, w której mieszkańcy są zakochani. Doprowadzenie do zmiany myślenia o mieście – to dopiero wyzwanie!

Jakość opieki zdrowotnej. Częstochowa się starzeje – jak zresztą wiele innych miast w Polsce. Dobra opieka medyczna i więcej programów zdrowotnych mają coraz większe znaczenie dla komfortu życia mieszkańców.

Supermiasta
CZYTAJ WIĘCEJ

REGION - PROPOZYCJE WYZWAŃ

Utworzenie Jurajskiego Parku Narodowego. Projekt parku w okolicach Olsztyna i Złotego Potoku jest gotowy od 25 lat i nic z nim się nie dzieje. Obecna forma ochrony nie wystarcza: Lasy Państwowe prowadzą wycinki nie tylko w otulinach rezerwatów, jak Sokole Góry czy Parkowe – które mają być trzonem parku narodowego – ale nawet w planowanych rezerwatach!

Silne uczelnie. Plusem Częstochowy jest środowisko akademickie, ale wyzwaniem jest zwiększenie jego rangi. Wydział medyczny i inne silne kierunki na UJD i Politechnice zwiększą konkurencyjność regionu.

Obwodnica Kłobucka. Obwodnice są w Lublińcu, Krzepicach, ostatnio otwarto w Myszkowie, a GDDKiA projektuje ją dla Blachowni. Z miast powiatowych regionu jedynie w przypadku Kłobucka nic się nie planuje, choć jego władze od lat o to zabiegają.

Pociągiem w godzinę do Katowic. Ludzie mają różne aspiracje i średniej wielkości miasto nigdy nie będzie w stanie wypełnić wszystkich. Ale nawet jeśli ktoś pracuje np. na Górnym Śląsku, to jednak lepiej, by nadal w Częstochowie mieszkał, bo tu wydawałby pieniądze w sklepach, restauracjach itd. Godzina dojazdu do pracy jest czasem granicznym, by zrezygnować z wyprowadzki z Częstochowy.

Koniec z wykluczeniem komunikacyjnym. Gdy od lat mówiło się o komunikacyjnych białych plamach, to dziś – po części za sprawą pandemii – biała jest niemal cała mapa (z wyjątkiem nielicznych „kolorowych” plamek stacji kolejowych). Odbudowa komunikacji publicznej powinna polegać nie na konkurencji pociągów z autobusami, bo to marnowanie środków, ale uzupełnianiu się. Konieczny wspólny bilet.

Rowerem w okolice. Mieszkańcy miast powinni mieć łatwiejszą możliwość obcowania z naturą. Regionalne drogi rowerowe muszą tworzyć spójny system, bez dziur, i być wytyczane poza główną siecią dróg kołowych.

Decentralizacja wojewódzka. Tak jak utyskujemy na centralizm warszawski – tak dotyczy to także województwa. Nie wszystkie instytucje muszą być w Katowicach, zwłaszcza w dobie cyfryzacji.

Częstochowa stolicą powiększonego regionu. „To my, jako aglomeracja, powinniśmy być naturalnym centrum i o wsparcie innych miast i gmin powinniśmy zabiegać i je przekonywać” – to list Czytelnika. Zasięg oddziaływania dotąd się zmniejszał, np. Myszków zaczyna ciążyć ku Zagłębiu. Gdyby Częstochowa stanowiła naturalne centrum także dla Radomska, Wielunia czy Zawiercia, zdecydowanie łatwiej byłoby zabiegać o stworzenie województwa.

Miasta i gminy bez smogu. Smród i zanieczyszczenia nie znają granic administracyjnych – jest to problem systemowy. Czy chcemy naprawdę w 2040 roku palić jeszcze węglem w piecach?

Rozwój infrastruktury turystycznej na Jurze. Agroturystyka, regionalne produkty i żywność, gastronomia – to może być szansa na rozwój gospodarki w znacznej części regionu zamiast industrializacji.

Nowe miejsca pracy w gminach. Nie wszyscy mieszkańcy regionu mają na tyle blisko do dużego miasta, by dojeżdżać do pracy. Możliwość zatrudnienia na miejscu zmniejszyłaby bezrobocie w regionie, większe niż w Częstochowie, oraz zatrzymała proces wyludniania.

Rozwój lecznictwa onkologicznego. Mieszkańcy północy województwa nie mogą być skazani na uciążliwe i częste podróże do ośrodków na Górnym Śląsku – zwłaszcza że z wielu miejscowości dojazd jest dużo gorszy niż z Częstochowy.

Nadal czekamy na opinie i dłuższe wypowiedzi o wyzwaniach dla Częstochowy i przyszłości. Najciekawsze opublikujemy. Piszcie: supermiasta@czestochowa.agora.pl

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.